İhbar Süreci Hesabı - Sözleşmen Sana Ne Kadar Süre Biçiyor?
Neden "İki Hafta" Yanıltıcı
Yurt dışı kaynaklardan, sosyal medyadan, hatta iş arkadaşlarından "iki hafta ver, çık" diye öğrenilmiş bir kural var yazılım sektöründe. Sorun şu: bu kural Türk iş hukukuna uymaz. Sözleşmeni okumadan iki hafta sonrasına randevu aldıysan, yeni şirkete verdiğin tarih gerçekçi olmayabilir.
İhbar süresi Türkiye'de İş Kanunu Madde 17'ye göre belirlenir. Kıdeme göre kademeli, en az altı ay çalışmış biri için 2 hafta, iki yılı geçmişse 6 hafta, üç yılı geçmişse 8 hafta. Sözleşmende bu sürelerin üstüne çıkılabilir - aşağısına inemez. Sektörde yaygın 30 veya 60 günlük sözleşme maddeleri var.
Kıdeme Göre Yasal Asgari Süreler
İş Kanunu'nun çizdiği taban şu:
| Kıdem | Yasal Asgari İhbar |
|---|---|
| 6 ay - 1,5 yıl | 2 hafta (14 gün) |
| 1,5 yıl - 3 yıl | 4 hafta (28 gün) |
| 3 yıl - 6 yıl | 6 hafta (42 gün) |
| 6 yıldan fazla | 8 hafta (56 gün) |
Bu süreler asgari. Sözleşmende "işten ayrılma bildirimi 30 iş günü öncesinden verilir" yazıyorsa, kanunun söylediklerinden bağımsız olarak 30 iş günü borçlusun. Takvim günü ile iş günü ayrımına dikkat et - 30 iş günü takvimde yaklaşık 6 haftaya denk gelir.
Sözleşmende Aramak Gereken Üç Madde
İstifa kararı verdikten sonra, yeni şirkete tarih vermeden önce sözleşmeni üç başlık için tara:
1. Bildirim süresi:
Net gün veya hafta olarak yazmalı. "Karşılıklı mutabakat" gibi muğlak ifadeler varsa, İş Kanunu tabanı geçerli olur - bu genellikle sana avantajlı.
2. Rekabet yasağı:
Aynı sektörde çalışmayı kısıtlayan madde var mı, ne kadar süre için, hangi coğrafi sınırda? Yazılım sektöründe bunların uygulanabilirliği tartışmalı ama bir avukattan görüş almak bazen değer.
3. Proje teslim yükümlülükleri:
Bazı sözleşmeler belirli projelerin tamamlanmasını veya devir teslim dökümanlarının hazırlanmasını şart koşar. Bu maddeler süreni uzatabilir veya çıkışını geciktirebilir.
İhbar Süresini Hesapla
Pratik hesap şöyle işliyor:
- Başlangıç tarihin: İlk iş günün (sözleşmede "işe başlama tarihi").
- Kıdem: Bugün ile başlangıç tarihi arasındaki ay/yıl farkı.
- Yasal asgari: Yukarıdaki tablodan.
- Sözleşme maddesi: Sözleşmendeki süre yasal asgariden büyükse, sözleşme geçerli.
- Etkin süre: İkisinin büyüğü.
Örnek: Ocak 2023'te başladıysan ve bugün Mayıs 2026 ise kıdemin 3 yıl 4 ay. Bu, yasal asgarinin 6 hafta olduğu aralığa denk gelir. Sözleşmende 30 takvim günü yazıyorsa, ikisi arasındaki büyük olan 30 takvim günü - neredeyse aynı. Ama sözleşmende 60 gün yazıyorsa, 2 ayı eski şirkette geçirmek zorundasın.
Yeni Şirketle Başlangıç Tarihi Müzakeresi
Yeni şirketler çoğunlukla "ne zaman başlayabilirsin?" sorusunu geç sorar. Teklif kabul aşamasında sormak, ihbar süren bitmeden başlamak zorunda kalmak anlamına gelebilir. Doğru sıra şu:
- Teklifi kabul et ama tarihi kesinleştirme.
- Sözleşmeni oku, ihbar süresini hesapla.
- Yeni şirkete hesapladığın tarihi ilet ve belgele.
Yeni şirketler çoğunlukla anlar. "Sözleşmem 30 gün bildirim süresi öngörüyor, bu tarih benim için en erken" açıklaması yeterlidir. Bunu belgelemek de önemli - teklif mektubunda veya e-postada yazılı hale getir.
Erken başlangıç için eski şirket razı edilebilir mi? Bazı durumlarda evet. Özellikle şirketin pozisyonunu doldurmak için hızlı hareket etmesi gerekiyorsa, karşılıklı anlaşmayla ihbar süresi kısaltılabilir. Ama bu eski şirketin kararı - senin hakkın değil, onların lütfu.
İdari İzin: Süre Geçmeden Erken Gönderilme
Bazı şirketler ihbar süresinde seni ofise çağırmaz. Sözleşme devam eder, maaş ödenir, ama çalışmana gerek yoktur. Buna idari izin denir. Yeni şirket tarafında ise teknik olarak hala eski şirkettesin - yani her iki şirkette birden çalışamazsın.
Idari izin fırsatı sunulduysa:
- Yazılı olarak belgele (e-posta yeterli).
- Maaşın ve sosyal güvencenin devam ettiğini teyit et.
- Eski şirkete proje erişimini kapatmasını bekleme - bazen sorabilirler.
Son Maaş ve Prim Takibi
İhbar süresinin bitmesiyle işten ayrılma gerçekleşmez - SGK çıkışı, son bordro, birikmiş izin ücreti hepsinin kapanması gerekir. Kontrol listesi:
- Birikmiş izin ücreti: Kullanılmayan yıllık izin günleri brüt maaş üzerinden ödenir. Çıkış gününden önce kaç gün kaldığını bil.
- Dönemsel prim veya bonus: Yıl sonu primleri veya proje bazlı ödemeler ihbar süresi içinde sona eriyorsa koşulları sözleşmeden oku - "çalışan olma şartı" gibi maddeler olabilir.
- SGK çıkışı: Son çalışma günü SGK'ya bildirilir. Sonraki işverenin bildirimini bekleme, kendi Sigortalı Hizmet Dökümü'nden takip et.
Maaş hesabının detayları ve kesintiler için ayrı bir yazı var - devir teslim belgeleri, kıdem tazminatı hesabı ve çıkış görüşmesi orada ele alınıyor.
Hesabı Yap, Sonra Konuş
İstifa kararı aklına yerleştikten sonra yapılacak ilk iş sözleşmeyi okumak. Yeni şirkete tarih vermeden, eski şirkete istifayı bildirmeden. İhbar süren kaç gün, bunu bilmeden başlangıç tarihi vermek gereksiz baskı yaratır - hem sana, hem yeni şirkete.
getSalary'de maaş bandını hesaplamak kadar, çıkış sürecinin sayısal tarafını doğru bilmek de bir pazarlık gücü. Tarihi sana dayatılmadan sen belirle.